युरोपको एउटा बिकासित देश - इटली

 इटाली युरोपको दक्षिणमा रहेको एक देश हो । इतालिको उत्तरमा अग्ला अग्ला आल्प्स पर्वतहरु छन । जहा फ्रान्स , स्वुजरल्यान्ड अस्त्रीया र स्लिभानिया जस्ता देशहरु पर्दछन । यो देशको अन्य तिन तिर समुन्द्रले घेरिएको छ । सिसिलिया र सर्देया यहाँको सबै भन्दा ठुलो टापु हो । भेटिकन सिटी र सान मारिनो भुगोलिक रुपमा इटालि भित्र पर्ने दुई स्वतन्त्र देशहरु हुन । यहाँको राजाधानी शहर रोम हो । मिलन शहर यहाँको सबै भन्दा ठुलो ब्यवसायिक शहर हो । यहाँ अफिसियल भाषामा इटालियन भाषा प्रयोग हुन्छ । यसको कुल क्षेत्रफल कारीब ३ लाख बर्ग किलोमिटर रहेको छ । यहाँको जनसंख्या कारीब एस् करोड रहेको छ । युरोपियन युनियन भित्र रहेर युरो मुद्रा चलाऊने देश मध्य इटली पनि एक हो । इटली एउटा पुरानो देश हो । यहाँको राजाधानी शहर रोमले यहाँको पुरातात्विक महत्व झल्काउदछ । आधुनिक इटालिको निर्माण सन १९६१ मा भएको हो । त्यो भन्दा अघी यहाँ पनि स साना गणराज्यहरु थिय । यहाँको राजाधानी शहर प्राचिनकाल देखी नै एउटा शक्तिशाली राज्यको रुपमा रहेको थियो । जुन बेला रोम रोमन साम्राज्यको राजाधानी पनि थियो । रोम पछी यहाँका अन्य ठुला शहरहरुमा फ्लोरेन्स, जेनोआ, भेनिस, मिलान, नापोली, बोलोल्या, तोरिनो आदी शहरहरु हुन ।

युरोपको एउटा सुन्दर देश - Switzerland, नेपालीमा बिस्तृत जानकारी

नमस्कार, आज म तपाईहरुलाई स्विजरल्याण्डको बारेमा रोचक जानकारी दिनेछु । हामिलाई नेपालका नेताहरुले देश स्विजरल्याण्ड जस्तै बनाउछु भनेर बाचा गरेको र आस्वासन दिएको कयौ बर्ष बितिसकेको छ । किन नेताहरुले नेपाललाई स्विजरल्याण्ड जस्तै बनाउछु भन्छन ? नेपाल र स्विजरल्याण्डको तुलना किन गरिन्छ ? स्विजरल्याण्ड र नेपालमा के समानता छ ? आउनुस आजको भिडियोमा यस्तै केही प्रश्नहरुको उत्तर आज म दिनेछु र स्विजरल्याण्डको निकै मनमोहक ठाउँको बारेमा आज तपाईंइहरुलाई बताउने छु ।
स्विजरल्याण्ड एउटा भुपरिवेष्ठित देश हो । दक्षिणमा इटाली , पस्चिममा फ्रान्स, उत्तरमा जर्मन र अश्ट्रीया र पुर्वमा ( liechtenstein) लिक्थेनस्तेन भन्ने देशहरुले यो घेरिएको छ । करिब 41 हजार वर्ग किलो मिटरमा यो फैलिएको छ । यहाको प्रमुख ठुला र ब्यवसायिक शहरहरुमा ज्युरिक , जेनेभा र बासेल शहर हुन । फिफाको हेड अफिस स्विजरल्याण्ड मै रहेको छ र यु एन को दोश्रो ठूलो अफिस पनि यहि रहेको छ । यो देशको आफ्नो भाषा छैन । यहाको अफिसिएल भाषामा जर्मन, फ्रेन्च र इटालिएन भाषा प्रयोग गर्छन ।

स्विजरल्याण्ड यत्ती सुन्दर छ कि त्यहा पुग्न जो कोही पनि लालायित हुन्छन । धर्तिमा कही कतै स्वर्गको बखान हुन्छ भने त्यो यही देश हो - स्विजरल्याण्ड । निकै सुन्दर पर्यावरण, मनमोहक द्रिश्य, यहाँको बातावरणले जो कोहिलाई पनि मात्रमुघ्ध बनाउछ । यत्ती मात्रा नभई यहाँको चकलेट र चिज, यहाँको सुन्दरता र फोटोमा देखिए जस्तै सुन्दर घरहरु यहाँ छन । खास यस्तो के छ त ? स्विजरल्याण्ड मा दुनियाँको मनिसहरुलाई आकरषण बनाउने त्यस्तो बस्तु ? सुन्दरता ?
अहं, सुन्दरता मात्रा स्विजरल्याण्डको आकर्षणको पहिचान होइन । धेरै कुराहरुमा संसारका अन्य देशहरु भन्दा पनि स्विजरल्याण्ड निकै अगाडि रहेको छ ।

बिश्वका शक्तिशाली पासपोर्ट भएका १० देशहरु, नेपाल कति औ स्थानमा ?

बहुप्रतिक्षित ब्रेजिक्ट प्रक्रिया हालै टुङ्गिएको छ । युरोपेली संघसंगको झण्डै ५ दशक लामो सम्बन्ध तोडिएपछि बेलायतले स्वतन्त्र र आत्मनिर्भर रुपमा आफ्नै नीति नियम कार्यान्वयनको अभ्यास शुरु गरिसकेको छ ।

ब्रेक्जिटका कारण बेलायतको अर्थतन्त्र, इमिग्रेसन, सुरक्षा लगायतका कयौं संवेदनशील मामिलामा तत्कालको लागि मात्र नभइ दिर्घकालसम्म प्रभाव पार्ने खालका परिवर्तनहरु हुंदैछन् । यस्तै, परिवर्तनहरुबीच विश्वमा बेलायती पासपोर्टको शक्ति र स्तरमा पनि ब्रेक्जिटपछि परिवर्तन आएको छ ।
विश्वकै शक्तिशालीमध्ये एक बेलायती पासपोर्ट पनि ब्रेक्जिटपछि पहिलेको तुलनामा झन शक्तिशाली बनेको छ । संसारमा कुन देशका पासपोर्ट कति शक्तिशाली छन्, कुन कुन देशमा स्वतन्त्र आवतजावत गर्न पाउँछन् भन्ने जस्ता विषयमा अध्ययन गर्ने ‘हेनली पासपोर्ट इन्डेक्स’को अध्ययनले ब्रेक्जिटपछि बेलायती पासपोर्ट झनै शक्तिशाली बनेको देखाएको छ ।
अध्ययनअनुसार विश्वका शक्तिशाली पासपोर्टहरुको सूचीमा यस वर्ष बेलायत सातौं स्थानमा आएको छ । सोही सूचीमा गत वर्ष बेलायत एक स्थान तल आठौं स्थानमा थियो । बेलायती पासपोर्टवाहकले भिसा नलिइकन नै विश्वका १ सय ८५ देशहरुको यात्रा गर्न सक्छन् ।

युरोपमा नेपाली के गर्छन ? पोर्चुगलमा कमाई कस्तो छ ? मिलन बुढाको संघर्ष कथा

 आफ्नो देश छाडी बिदेशिने रहर कमैलाई मात्रा हुन्छ। थोरैका रहर होलान तर धेरैका बाध्यता बनिसकेका छन । अझ नेपालीका लागि त झन देशको अर्थ तन्त्र धान्ने प्रमुख श्रोत नै बैदेशिक रोजगार बनिसकेको छ । कोही विदेश आएर सोचेभन्दा बढी प्रगति गर्छन् भने कोही निरास भएर घर फर्केका उदाहरणहरु पनि छन् । बिदेश बसाइको क्रममा कोही लाख लिएर फर्किन्छन् भने कोही बाकसमा लास भएर फर्किन्छन् । पछील्ला केही बर्ष यता खाडी मुलुकको तुलनामा अन्य बिकासित देशहरुमा पनि नेपालीको संख्या बढ्ने क्रममा रहेको छ । बिशेष गरेर आज म युरोपको बारेमा कुरा गर्न गैरहेको छु । स्टुडेन्ट भिषा, भिजिट भिषा, वोर्ककिङ भिषा जो जसरी युरोप छिरेता पनि प्राया नेपालीको उद्देश्य भनेको पैसा कमाउनु नै हो । युरोपका देशहरुमा सबै देशमा सजिलो सँग कागज पत्र बन्दैन ।



कयौ देशहरुमा त अबैधानिक रुपमा रहनेलाई देश निकाला गर्ने सम्मको कानुन छ भने कत्ती देशहरुमा अबैधानिक रुपमा रहन दिएता पनि कागज पत्र नबन्ने समस्या छ । त्यसैले युरोप छिरेका प्राय नेपालीहरु पोर्चुगल पुग्ने गर्छन् । पोर्चुगल नेपालीहरुको लागि आशाको केन्द्र बनेको छ भन्दा पनि फरक नपर्ला । पछिल्लो केही वर्षदेखि युरोपको पोर्चुगल नेपालीका लागि रोजाईको देश भएको छ। यहाँ कमाईँभन्दा पनि युरोपमा बसोबास गर्न सहज हुने कार्ड बन्छ । यहाँको कार्ड बनेको ५ र ६ वर्षमा यहाँको पासपोर्ट पाउन सकिन्छ र त्यस पछी अन्य अली धेरै कमाइ हुने युरोपेली मुलुकमा गएर कमाई गर्न सकिन्छ । युरोपका अन्य देशहरुको तुलनामा पोर्चुगलमा कागज पत्र बन्न सजिलो हुने हुँदा नेपाली मात्र होइन, हामी जस्ता कम विकशित देशका नागरिकहरु पनि पोर्चुगल आउन रुचाउँछन् । बिभिन्न माध्याम बाट युरोप छिरेका नेपालीहरु दैनिक सयौको संख्यामा पोर्चुगल आईपुग्छन । अन्दाजी करिब तीस हजारभन्दा बढी नेपाली पोर्चुगलमा रहेको अनुमान लगाउन सकिन्छ ।

युरोपमा नेपालिले धानेको सुशी ब्यवसाय

 अहिले सुसी खान, जापान पुग्नुपर्दैन । तोमयाम सुप पिउन थाइल्यान्ड धाउनु पर्दैन । बेइजिङ डगको स्वाद लिन चीनको यात्रा गरिरहनु पर्दैन । पिज्जा खान इटाली धाइरहनु पर्दैन । आजको चर्चा चाहि यि नै पारीकारहरु मध्य  सुसीको हो ।

तपाईं/हामीलाई थाहा नै छ, शुशी जापानको खास परिकार हो । र, अहिले विश्वकै मेनुमा यो खान्की समेट्न थालिएको छ । भिनेगर अर्थात अम्लिय चामलमा अन्य खानेकुरा जस्तो कि - समुन्द्री परिकार, सब्जी, मासु, फलफूल मिसाइएर सुशी बनाईएको हुन्छ । जापान बाट शुरु भएको यो परिकार अहिले युरोप, अमेरिका हुँदै संसारभर छाएको छ । बिशेष गरी आज म युरोपमा फास्टाएको सुशी ब्यवसायको कुरा गर्न गैरहेको छु । 

म्यानेजर र समोसावालाको कथा


 एउटा ठूलो कम्पनिको गेटको सामुन्ने मा एउटा प्रशिद्ध समोसाको पसल थियो । लन्च टाइम मा अक्सर कर्मचारीहरु त्यहाँ गएर समोसा खाने गर्थे । एकदिन कम्पनीको एक मेनेजर ले समोसा खादा खादै समोसा बेच्ने व्यापारी सित मजाक को मुड मा आएर बहश गर्न थाले  । 


मेनेजरले समोसाबाला सित भने " यार ! गोपाल , तिमिले आफ्नो पसल धेरै राम्रो सित ब्यवस्थित गरेको छौ तर के तिमीलाई लाग्दैन कि  तिमी आफ्नो समय र ट्यालेन्ट समोसा बेचेर बर्बाद गरिरहेका छौ ? सोच त यदि तिमी म जस्तै यो कम्पनीमा काम गरीरहेको हुन्थ्यौ भने आज कहाँ कहाँ बाट कहाँ पुग्थ्यौ , हुन सक्थ्यो आज तिमी पनि म जस्तै मेनेजर हुने थियौ । 

यो कुरा सुनेर समोसावाला ले धेरै सोचेर जवाफ फर्काए " सर ! यो मेरो काम तपाइको काम भन्दा धेरै गुणा राम्रो छ । १० बर्ष अघि जब म टोकरीमा समोसा बेच्ने गर्थे त्यति खेरै तपाइले यो कम्पनिमा  जागिर शुरु गर्नु भएको हो । त्यतिखेर म महिनाको मुस्किलले एक हजार रुपैया कमाउथे तर तपाइको तलब 10 हजार थियो । 

हाम्रा देशमा नेता किन साईकल चढ्दैनन ?


हामी प्राय सामाजिक संजालमा देख्ने गर्छौ न्युजिल्याण्डका प्रधानमन्त्री साइकलमा हिड्छन, क्यानडाका प्रधान मन्त्री सामान्य जीवन बिताउछन, अमेरिकाका पुर्व राष्ट्रपती जागीर खोज्दै छन । तर हाम्रा प्रधान्मन्त्री ? हाम्रा नेता ? भनेर प्रश्न तेर्स्याउने गर्छौ । किन हाम्रा प्रधानमन्त्रीले साईकल चढ्दैनन ? किन हाम्रा नेताहरुको जीवन समान्य छैन । आउनुस आज यसै  बिशयमा चर्चा गरौ ।

न्युजिल्याण्सका प्रधान्मन्त्री किन साईकल चढेर अफिस जान्छन ? 

बिकसित देशहरुमा साईकल चढ्नु बाध्यता नभई आवस्यकता र रहर हो ।

सम्पन्न देशहरुमा गाडी हिड्ने बाटो, साईकल हिड्ने बाटो र मान्छे हिड्ने बाटो ब्यवस्थीत रुपमा छुट्याईएको हुन्छ । 

गाडी हिड्ने बाटोहरु अलि धेरै घुमाउरो, one wey  एक तर्फी बाटोहरु,  ट्राफिक लाईट र ट्राफिक जाम हुने गर्छन । 

गाडिमा हिड्दा यी सबै झन्झटको बावजुत पनि कयौ ट्राफिक नियमहरुको ख्याल गर्नु पर्ने हुन्छ । ट्राफिक नियमको पालना नगर्दा निगरानी गर्न बाटोमा राखिएका क्यामेराले खिचेका रेकर्डले पठाउने जरिवानाको भागिदार हुनु पर्ने त छ दैछ । 


साईकलको समेत आफ्नै लेन भएकोले ठुला गाडिहरुको डर हुदैन । ट्याफिक लाईट र ट्राफिक जामको समस्या साईकलको बाटोमा हुदैन । छिटो, छरितो र स्वास्थ्यको दृश्टिले पनि साईकल चलाउनु फाईदा जनक छ । साईकलको बाटोको पनि आफ्नै नियमहरु त छन नै तर गाडिको तुलनामा यी नियमहरु नगन्य रुपमा छन ।

मान्छे हिड्ने पनि छुट्टै लेन हुन्छ । मान्छे हिड्ने बाटोमा न गाडिले अवरोध गर्छ न साईकल चढ्नेले नै । बाटोमा हिड्ने ब्यक्ती पनि कुनै अवरोध बिना आफ्नो सामर्थ्रले हिड्न पाउँछन् ।


साईकल चलाउनुका यत्ती धेरै फाईदाहरु त तपाइहरुलाई बताईसके । अब सुरक्षाको कुरा । बिकसित राष्ट्रहरुमा सुरक्षा ब्यवस्था चुस्त र छरितो बनाईएको हुन्छ । आम मान्छेले समेत सुरक्षाको प्रत्याभुती महसुस गरेका हुन्छन । त्यसको माथी नेता भनेको देश बनाउन हिडेका हुन । समाजसेवा गर्न हिडेका हुन भन्ने आम बुझाई छ । तिनको कार्यशैली अनुसार जनताले भोट दिने हुन । त्यसैले पनि नेतालाई कुनै असुरक्षा भन्ने हुदैन । खासै भन्ने हो भने यताका नेतालाई धेरै जसोले चिन्दैनन पनि । त्यसैले करोडौको गाडीमा चढोस कि साईकलमा खासै सरोकार हुदैन ।

आखिर जिन्दगीको अंश के ?

जब एउटा मान्छे मर्छ ।

उसको शरीर घाटमा जलाउन लैजान्छन ।

उसको शरिर घाटमा जलेर खरानी बन्छ ।

उसको शरीर कस्तो थियो कसैले याद गर्दैनन ।

तर प्रत्यक ब्यक्तीके उ सँगको सम्बन्ध याद गरिरहेका हुन्छ्न ।

कसैले सकारात्मक सम्झेला कसैले नकारात्मक पक्ष ।

मात्र यादहरु सम्झन्छन, 

उसले दिएका सुख सम्झन्छन, उसले दिएका दु:ख सम्झन्छन

समग्रमा उसको कर्म सम्झन्छन । 

शरीर त आखिर खरानि भई जाने न रहेछ ।

मनले गरेका इन्छाहरु जिवित हुदा रहेछन ।

सकारात्मक इच्छा गर्छौ कि नकारात्मक ?

आफैमा भर पर्छ ।

बेल्जियम

 युरोपियन युनियन भित्र पर्ने एक देश हो बेल्जियम


। यो देश भित्र नेपालीहरु करिब 12/14 हजारको संख्यामा होलान ।हुन त नेपाली समाजको प्रतिनिधित्व गर्ने यहाँ दर्जनौ समाज छन । तर  यत्ती नै छ भनेर एकिन तत्थ्याङ्क भन्न सक्ने यहाँ कोहि छैनन ।  संख्या थोरै र धेरै भन्दा पनि नेपालिको अवस्था कस्तो छ भन्ने बिषयमा म कुरा गर्न लागिरहेको छु । बेल्जियमलाई स्थाई वा अस्थाई बासस्थान बनाई सकेका प्राए नेपालीहरुको अवस्था सन्तोषजनक नै छ । यहा प्राय नेपालिहरुले महिनामा 2 हजार युरो भन्दा माथि बुझ्छन । तलब र विभिन्न सुबिधाहरु हेर्दा बेल्जियममा जागिर खाने नेपालिहरुको अवस्था सन्तोषजनक नै छ । जागिरको अलावा  आफ्नै ब्यवसाय संचालन गर्ने नेपालिहरुको संख्या पनि उल्लेख्य छ । बिशेसगरी रेष्टुरेण्ट र पसलमा लगानी गर्ने नेपालिहरु प्राय सफल भएका छन  ।

ब्रुज, बेल्जियम

यदी तपाई ब्रुज भ्रमण गर्नु हुन्छ भने तपाईंले गर्न सक्ने सबै भन्दा राम्रो चीज मध्ये एक यहाको वायुमिलको अवलोकन गर्दै सुन्दर पर्यावरणको साथ एउटा सुन्दर छोटो पैदल यात्रा गर्न सक्नु हुनेछ । यो शहरको केन्द्रको नजिक छ, त्यसैले शपिंग गर्ने ठाउँहरू, बियरहरू र कफिहरू पत्ता लगाइसके पछि यो एक क्षणको लागि व्यस्त शहरको जीवनबाट उम्कने राम्रो अवसर हो।

बेल्जियमको ईतिहासमा मिलको इतिहास निकै महत्व पूर्ण छ। यदि तपाईंले १६ औं शताब्दीको  ब्रुजको नक्सा हेर्नु भयो भने, तपाईं यहाँ देख्न सक्नुहुन्छ कि त्यहाँ २३ वटा भन्दा कम वायुमिलहरू थिएनन्! तिनीहरू १३ औं शताब्दीको अन्तदेखि शहरका पर्खालहरूको भाग थिए। आजकल, त्यहाँ डाम्पोर्ट र क्रुइसपोर्टको बीचमा चार वटा मात्र मिलहरू बाँकी छन् । 

१ कोइलवेमिल

यो मिललाई कोइलवेमिल वा कोएलवे मिल पनि भनिन्छ ।  मकै पिस्नको लागि यसको प्रयोग गरिएको थियो । यसलाई बोस्टरहोउटोमलेन भनेर पनि  चिनिन्छ । र खास यो मेउलेबेके भन्ने ठाउमा अवस्थित थियो। सन् 1980 मा यो बिग्रिएपछि ब्रुज शहरले यो मिललाई अहिलेको ठाउँमा पुन:निर्माण गरेको हो । खासमा यसको निर्माण सन 1765 मा इट्टाको जग हालेर काठको मिलको रूपमा निर्माण गरिएको थियो।

२ निउवे पेपेगाइ

यो मिललाई निउवे पेपेगाइ भनिन्छ । छतमा राखिएको सुगाको कारण यसको यो नयाँ नाम राखियको हो । सन 1970 मा यसलाई यहाँ सारिएको हो । यसको खास नाउ होज सीनेमोलन हो । यसको निर्माण सन १७९० मा भएको थियो । तेल मिलको रूपमा यो निर्माण गरिएको थियो । यो मिल अहिले आगन्तुकहरूको लागि खुला छैन।

3. सिन्ट-जनशुमिल

यो मिल यहाँको सबै भन्दा पुरानो मिल हो । सन १७७० मा यसको निर्माण गरिएको थियो । यो एकमात्र मिल अझै पनी आफ्नो वास्तविक स्थितिमा 

नै रहिरहेको छ । यो मिल मात्र एउटा एउटा मिल हो जुन संग्रहालयको रुपमा हेर्न सक्छौ, जुन सार्वसाधारणको लागि खुला छ। अर्को खुशीको कुरा यो छ कि यो मिल अझै संचालनमा छ, पिसिँदै छ। यो मिल पनि इट्टा जगहालेर काठको प्रयोग गरी बनेको छ।

4. बोन्ने किएरे

यो मिललाई स्टाक्मोलेन् वा पोष्ट मिलको रूपमा पनि चिनिन्छ। खास यसको निर्माण सन १८४४ मा भएको थियो । आँधीबेहरी दुर्घटनाको कारण भत्किएपछी हालको स्थानमा पुनःनिर्माण गरिएको हो । यसको पुनर्निर्माण सन १९११ मा गरियको हो । यो मिल सिन्ट-जानशुमिल भन्दा कान्छो हो ।   यो मिल पनि उस्तै वस्तु शैलीमा निर्माण गरिएको छ । यो पनि इट्टाको जग हालेर काठको प्रयोग गरी बनाईएको मिल हो । चाखलाग्दो तथ्य के हो भने यो निर्माण गरे देखी यो मिललाई कहिल्यै प्रयोगमा ल्याईएन । सँधै सजावटको लागि मात्र भएको छ र अन्न दानालाई कहिल्यै प्रयोग गरिएको थिएन। यो मिल आगन्तुक र सर्वसाधारणको लागि खुल्ला छैन।

यदी तपाई साइकल चलाउनु हुन्छ भने सजिलै सँग यसको चक्कर लगाउन सक्नु हुनेछ ।  साइकलको सहायताले समयको बचत र यात्रा सहज बनाउन सक्नु हुनेछ । यहाँको हरिया चउर र नहरको किनरामा शरीरिक ब्यायाम गर्न र सुस्ताउन स्थानीयहरू माझ लोकप्रिय छ। यहाँको शान्तिमय वातावरणले तपाईंलाई घाँसमा बस्न बोलाउँदछ । वायु मिलको भ्रमण साथै प्रकृतिको आनन्द लिनुहोस् र केहीबेर आराम गर्नुहोस्।